ویرایش متن فارسی با هوش مصنوعی؛ آموزش غلط‌گیری، بازنویسی و اصلاح نگارش

یک متن ممکن است اطلاعات ارزشمندی داشته باشد، اما وجود غلط املایی، جمله‌های طولانی، لحن نامتناسب، نشانه‌گذاری نادرست و فاصله‌گذاری غیراستاندارد باعث شود غیرحرفه‌ای به نظر برسد. این مسئله در مقاله‌های وبلاگ، ایمیل‌های کاری، گزارش‌ها، توضیحات محصول، پست‌های شبکه‌های اجتماعی و مکاتبات سازمانی اهمیت بیشتری دارد.

ویرایش متن فارسی با هوش مصنوعی می‌تواند بخش بزرگی از فرایند ویراستاری اولیه را سریع‌تر کند. مدل‌های زبانی قادرند غلط‌های احتمالی را تشخیص دهند، جمله‌های پیچیده را روان‌تر کنند، لحن متن را تغییر دهند، تکرارها را کاهش دهند و نسخه‌های مختلفی از یک نوشته ارائه کنند.

اما یک ویراستار هوش مصنوعی همیشه درست عمل نمی‌کند. ممکن است معنی جمله را تغییر دهد، اصطلاح تخصصی را به‌اشتباه اصلاح کند، نام برند را غلط تشخیص دهد یا اطلاعاتی به متن اضافه کند که در نسخه اصلی وجود نداشته است.

بهترین روش این است که هوش مصنوعی را به‌عنوان «دستیار ویراستار» به کار بگیریم؛ یعنی نوع ویرایش را دقیق مشخص کنیم، تغییرات را ببینیم و نسخه نهایی را خودمان تأیید کنیم.

در این مقاله، یک فرایند کامل و عملی برای غلط‌گیری، اصلاح نگارش، بازنویسی و پردازش خودکار متن فارسی با API درواره ارائه می‌کنیم.

ویرایش متن فارسی با هوش مصنوعی چیست؟

ویرایش متن فارسی با هوش مصنوعی یعنی استفاده از یک مدل زبانی برای بررسی و بهبود متن موجود. برخلاف تولید محتوا که متن از ابتدا ساخته می‌شود، در ویراستاری، یک نوشته اولیه وجود دارد و مدل باید آن را با کمترین تغییر غیرضروری اصلاح کند.

این اصلاح می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• برطرف‌کردن غلط‌های املایی
• اصلاح فاصله و نیم‌فاصله
• استفاده درست از علائم نگارشی
• اصلاح جمله‌بندی
• حذف تکرارهای غیرضروری
• کوتاه‌کردن جمله‌های طولانی
• بهبود انسجام پاراگراف‌ها
• یکدست‌کردن لحن
• رسمی یا محاوره‌ای‌کردن متن
• ساده‌سازی متن پیچیده
• بازنویسی متن برای مخاطب مشخص
• یکدست‌کردن معادل‌های فارسی و انگلیسی
• مشخص‌کردن عبارت‌های مبهم
• استخراج موارد نیازمند بررسی انسانی

نکته مهم این است که «ویراستاری»، «بازنویسی» و «خلاصه‌سازی» یکسان نیستند.

در ویراستاری، معنی و ساختار اصلی تا حد ممکن حفظ می‌شود. در بازنویسی، مدل آزادی بیشتری برای تغییر جمله‌بندی دارد. در خلاصه‌سازی نیز بخشی از جزئیات حذف می‌شود تا متن کوتاه‌تر شود.

هوش مصنوعی چه نوع ویرایشی انجام می‌دهد؟

برای دریافت نتیجه دقیق، بهتر است نوع ویرایش را مشخص کنید.

ویرایش املایی

در این سطح، مدل فقط غلط‌های املایی احتمالی را اصلاح می‌کند:

میخوام از این ابزار برای نوشتن محتوای حرفه ای استفاده کنم.

نسخه اصلاح‌شده:

می‌خواهم از این ابزار برای نوشتن محتوای حرفه‌ای استفاده کنم.

در این مثال، تغییرات اصلی به «می‌خواهم» و «حرفه‌ای» مربوط است.

ویرایش نشانه‌گذاری

مدل می‌تواند ویرگول، نقطه، دونقطه، علامت سؤال، گیومه و پرانتز را بررسی کند.

متن اولیه:

این سرویس سریع ساده و قابل استفاده است اما قبل از شروع باید حساب بسازید

نسخه اصلاح‌شده:

این سرویس سریع، ساده و قابل استفاده است؛ اما پیش از شروع، باید حساب بسازید.

در متن عمومی، استفاده از نقطه به‌جای نقطه‌ویرگول نیز می‌تواند مناسب باشد. انتخاب نهایی باید براساس شیوه‌نامه محتوایی شما انجام شود.

ویرایش دستوری

در این مرحله، تطابق فعل و فاعل، ترتیب اجزای جمله و ساختار دستوری بررسی می‌شود.

متن اولیه:

کاربران می‌تواند پس از ثبت‌نام به مدل‌ها دسترسی پیدا کنند.

نسخه اصلاح‌شده:

کاربران می‌توانند پس از ثبت‌نام به مدل‌ها دسترسی پیدا کنند.

ویرایش زبانی و سبکی

این نوع ویرایش متن را روان‌تر و طبیعی‌تر می‌کند.

متن اولیه:

این امکان برای کاربران این قابلیت را فراهم می‌آورد که بتوانند متن‌های خود را مورد ویرایش قرار دهند.

نسخه روان‌تر:

این قابلیت به کاربران امکان می‌دهد متن‌های خود را ویرایش کنند.

ویرایش ساختاری

در متن‌های طولانی، هوش مصنوعی می‌تواند:

• ترتیب پاراگراف‌ها را پیشنهاد دهد.
• مقدمه طولانی را کوتاه کند.
• تیترهای مناسب بسازد.
• بندهای نامرتبط را مشخص کند.
• نتیجه‌گیری را با متن اصلی هماهنگ کند.
• تکرار میان بخش‌های مختلف را پیدا کند.

ویرایش لحن

یک پیام واحد را می‌توان با لحن‌های متفاوت بازنویسی کرد:

• رسمی
• حرفه‌ای
• دوستانه
• آموزشی
• تبلیغاتی
• متقاعدکننده
• ساده و عمومی
• فنی و تخصصی
• کوتاه و مستقیم

برای مثال، عبارت محاوره‌ای زیر:

اگه فایل رو زودتر بفرستید خیلی خوب میشه چون کارمون عقب افتاده.

نسخه حرفه‌ای:

در صورت امکان، لطفاً فایل را در اولین فرصت ارسال کنید؛ زیرا ادامه فرایند به دریافت آن وابسته است.

چالش‌های خاص ویرایش زبان فارسی

ویرایش فارسی فقط به پیدا‌کردن کلمه‌های غلط محدود نمی‌شود. زبان فارسی در محیط دیجیتال چالش‌های فنی و نگارشی خاصی دارد.

فاصله و نیم‌فاصله

نمونه‌های رایج:

می شود
می‌شود

نرم افزار
نرم‌افزار

به روزرسانی
به‌روزرسانی

آن ها
آن‌ها

نیم‌فاصله باعث می‌شود اجزای مرتبط یک واژه بدون چسبیدن کامل به یکدیگر نمایش داده شوند. بااین‌حال، شیوه استفاده از آن ممکن است در بعضی سازمان‌ها، ناشران یا سامانه‌ها متفاوت باشد.

بهتر است شیوه‌نامه خود را به مدل اعلام کنید:

در پیشوندهای «می» و «نمی»، پسوند جمع «ها» و ترکیب‌های رایج از نیم‌فاصله استفاده کن.

حروف فارسی و عربی

گاهی متن حاوی شکل عربی حروف «ی» و «ک» است:

ي
ك

شکل فارسی:

ی
ک

این تفاوت ممکن است در جست‌وجو، مرتب‌سازی، تطبیق داده و نمایش متن مشکل ایجاد کند. هنگام پردازش محتوای فارسی بهتر است کاراکترها یکسان‌سازی شوند.

اعداد فارسی و انگلیسی

یک متن ممکن است ترکیبی از اعداد فارسی و انگلیسی داشته باشد:

نسخه 2 در تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۱۲ منتشر شد.

این ترکیب همیشه اشتباه نیست. برای مثال، در کد، URL، نسخه نرم‌افزار و Model ID معمولاً استفاده از عدد انگلیسی مناسب‌تر است. اما در متن عمومی فارسی ممکن است اعداد فارسی ترجیح داده شوند.

قاعده را در پرامپت مشخص کنید:

اعداد داخل متن فارسی را فارسی کن، اما اعداد موجود در کد، URL، Model ID، نام محصول و نسخه نرم‌افزار را تغییر نده.

ترکیب فارسی و انگلیسی

در محتوای فنی، استفاده از کلمات انگلیسی اجتناب‌ناپذیر است:

API
Prompt
Token
Python
JSON
Model ID

ترجمه‌کردن همه اصطلاحات انگلیسی همیشه به روان‌ترشدن متن کمک نمی‌کند. بهتر است در نخستین استفاده، معادل فارسی و انگلیسی کنار یکدیگر نوشته شوند:

پرامپت (Prompt)
توکن (Token)
پایتون (Python)
خروجی ساختاریافته (Structured Output)

در ادامه مقاله می‌توان از شکل رایج فارسی یا انگلیسی اصطلاح استفاده کرد.

شکل‌های مختلف یک واژه

ممکن است در یک متن چند شکل از یک اصطلاح وجود داشته باشد:

هوش مصنوعی
AI
Artificial Intelligence

اگر مخاطب فارسی‌زبان است، بهتر است عبارت «هوش مصنوعی» شکل اصلی باشد و AI در جاهایی استفاده شود که طبیعی یا ضروری است.

نام برندها و اصطلاحات تخصصی

مدل ممکن است یک نام خاص را به‌عنوان غلط املایی اصلاح کند. برای جلوگیری از این اتفاق، فهرستی از عبارت‌های محافظت‌شده ارائه دهید:

عبارت‌های زیر باید بدون تغییر باقی بمانند:
- درواره
- OpenAI
- API
- Model ID
- GPT
- Claude
- Gemini
- JSON Schema

تفاوت غلط‌گیری، ویراستاری و بازنویسی

غلط‌گیری

کمترین میزان تغییر را دارد و روی موارد زیر متمرکز است:

• املا
• فاصله‌گذاری
• نیم‌فاصله
• علائم نگارشی
• خطاهای تایپی

ویراستاری

علاوه بر غلط‌گیری، جمله‌بندی، لحن، تکرار و خوانایی را نیز بهبود می‌دهد.

بازنویسی

ساختار جمله‌ها یا پاراگراف‌ها را تغییر می‌دهد، اما باید معنی اصلی را حفظ کند.

پارافریز

محتوا را با واژگان و ساختاری متفاوت بیان می‌کند. پارافریز نباید برای پنهان‌کردن کپی‌برداری یا دورزدن اصول اخلاقی و دانشگاهی استفاده شود. منبع محتوای دیگران همچنان باید به‌درستی ذکر شود.

خلاصه‌سازی

جزئیات کم‌اهمیت را حذف و پیام اصلی را کوتاه می‌کند. اگر هدف شما خلاصه‌سازی است، راهنمای خلاصه‌کردن متن و PDF با هوش مصنوعی را نیز بخوانید.

بهترین فرایند ویرایش متن با هوش مصنوعی

مرحله اول: هدف متن را مشخص کنید

ابتدا تعیین کنید متن برای چه کسی و کجا منتشر می‌شود:

• مقاله وبلاگ
• صفحه محصول
• گزارش سازمانی
• ایمیل
• شبکه اجتماعی
• راهنمای فنی
• محتوای آموزشی
• توضیحات اپلیکیشن
• نامه رسمی

متنی که برای مدیر یک سازمان نوشته می‌شود با متنی که برای کاربر عمومی وب‌سایت است، لحن یکسانی ندارد.

مرحله دوم: سطح ویرایش را تعیین کنید

مشخص کنید مدل تا چه اندازه اجازه تغییر دارد:

سطح ۱: فقط اصلاح املا و نشانه‌گذاری
سطح ۲: اصلاح املا، نگارش و جمله‌بندی
سطح ۳: بازنویسی کامل با حفظ معنی

اگر سطح ویرایش مشخص نشود، مدل ممکن است بیش از حد در متن دخالت کند.

مرحله سوم: موارد ممنوع را تعریف کنید

برای مثال:

نام برندها، اعداد، قیمت‌ها، تاریخ‌ها، URLها، کدها، نقل‌قول‌ها و اصطلاحات تخصصی را تغییر نده.

مرحله چهارم: متن را ویرایش کنید

متن را در یک محدوده مشخص قرار دهید:

متن:
"""
[متن موردنظر]
"""

استفاده از علامت‌های مشخص باعث می‌شود مدل مرز میان دستور و متن را بهتر تشخیص دهد.

مرحله پنجم: تغییرات را دریافت کنید

فقط نسخه نهایی را نخواهید. از مدل بخواهید تغییرات مهم را نیز گزارش کند:

پس از متن اصلاح‌شده، تغییرات مهم را همراه با دلیل کوتاه فهرست کن.

مرحله ششم: معنی را مقایسه کنید

مهم‌ترین کنترل این است که نسخه ویرایش‌شده همان پیام نسخه اصلی را منتقل کند.

مرحله هفتم: بازبینی انسانی انجام دهید

در متن‌های مهم، هیچ خروجی هوش مصنوعی نباید بدون بازبینی منتشر شود.

پرامپت کامل ویرایش متن فارسی

در نقش یک ویراستار حرفه‌ای زبان فارسی عمل کن.

متن زیر را از نظر املا، دستور زبان، نشانه‌گذاری، فاصله‌گذاری، نیم‌فاصله، جمله‌بندی، روانی و یکدستی لحن ویرایش کن.

هدف متن: [هدف]
مخاطب: [مخاطب]
لحن موردنظر: [رسمی، حرفه‌ای، دوستانه، آموزشی یا فنی]
سطح ویرایش: [حداقلی، استاندارد یا بازنویسی کامل]

قواعد:
- معنی و اطلاعات اصلی متن تغییر نکند.
- هیچ اطلاعات جدیدی اضافه نشود.
- نام‌ها، اعداد، تاریخ‌ها، قیمت‌ها و URLها تغییر نکنند.
- اصطلاحات تخصصی بدون دلیل ترجمه یا جایگزین نشوند.
- از «هوش مصنوعی» به‌عنوان عبارت اصلی و از «AI» فقط در جای طبیعی استفاده کن.
- نیم‌فاصله‌ها را اصلاح کن.
- جمله‌های طولانی را در صورت نیاز کوتاه کن.
- تکرارهای غیرضروری را حذف کن.
- اگر جمله‌ای مبهم است، آن را حدس نزن و با برچسب [نیازمند بررسی] مشخص کن.
- ابتدا نسخه ویرایش‌شده و سپس فهرست تغییرات مهم را نمایش بده.

عبارت‌های محافظت‌شده:
[فهرست نام برندها و اصطلاحات]

متن:
"""
[متن موردنظر]
"""

پرامپت غلط‌گیری بدون بازنویسی

اگر نمی‌خواهید سبک نویسنده تغییر کند، از این پرامپت استفاده کنید:

متن زیر را فقط غلط‌گیری کن.

مجاز به اصلاح این موارد هستی:
- غلط املایی
- خطای تایپی
- فاصله و نیم‌فاصله
- علائم نگارشی
- تطابق واضح فعل و فاعل

مجاز نیستی:
- جمله‌ها را بازنویسی کنی.
- کلمات را با مترادف جایگزین کنی.
- لحن نویسنده را تغییر دهی.
- اطلاعاتی اضافه یا حذف کنی.
- نام‌ها، اعداد، URLها و اصطلاحات تخصصی را تغییر دهی.

خروجی شامل دو بخش باشد:
۱. متن اصلاح‌شده
۲. فهرست دقیق اصلاحات

متن:
"""
[متن]
"""

پرامپت بازنویسی متن فارسی

متن زیر را با زبان فارسی روان و حرفه‌ای بازنویسی کن.

هدف:
- معنی اصلی کاملاً حفظ شود.
- جمله‌ها کوتاه‌تر و روشن‌تر شوند.
- تکرارها حذف شوند.
- لحن طبیعی و غیررباتیک باشد.
- هیچ ادعا یا اطلاعات جدیدی اضافه نشود.
- نام‌ها، آمار، قیمت‌ها، تاریخ‌ها و لینک‌ها عیناً حفظ شوند.
- از عبارت‌های کلیشه‌ای و اغراق‌آمیز استفاده نشود.

مخاطب: [مخاطب]
لحن: [لحن]
حداکثر طول: [تعداد کلمه]

متن:
"""
[متن]
"""

پرامپت تبدیل متن رسمی به ساده و قابل فهم

متن زیر را برای مخاطب عمومی ساده‌سازی کن.

قواعد:
- مفهوم تخصصی حذف نشود.
- اصطلاحات ضروری در اولین استفاده توضیح داده شوند.
- جمله‌ها کوتاه و مستقیم باشند.
- از واژه‌های اداری و پیچیده غیرضروری استفاده نشود.
- هیچ اطلاعات جدیدی اضافه نشود.
- اعداد و نام‌ها بدون تغییر باقی بمانند.
- سطح متن برای فردی با دانش عمومی مناسب باشد.

متن:
"""
[متن]
"""

پرامپت تبدیل متن محاوره‌ای به حرفه‌ای

متن محاوره‌ای زیر را به فارسی حرفه‌ای و طبیعی تبدیل کن.

لحن نهایی محترمانه و مناسب ارتباط کاری باشد، اما بیش از حد اداری و خشک نشود. منظور اصلی، درخواست‌ها، تاریخ‌ها و نام‌ها را حفظ کن. چیزی به متن اضافه نکن.

متن:
"""
[متن]
"""

پرامپت ویرایش محتوای سئو

متن زیر بخشی از یک مقاله وبلاگ فارسی است.

آن را از نظر نگارش، خوانایی و سئو ویرایش کن.

کلمه کلیدی اصلی: [کلمه کلیدی]
کلمات مرتبط: [فهرست]
مخاطب: [مخاطب]

قواعد:
- اولویت با طبیعی‌بودن متن است.
- کلمه کلیدی را به شکل غیرطبیعی تکرار نکن.
- ساختار تیترها را منطقی کن.
- پاراگراف‌های طولانی را کوتاه کن.
- پاسخ مستقیم به نیت جست‌وجوی کاربر حفظ شود.
- از ادعاهای تأییدنشده و جملات تبلیغاتی اغراق‌آمیز استفاده نکن.
- هیچ آمار یا منبعی تولید نکن.
- لینک‌ها را تغییر نده.
- در پایان، پیشنهادهای سئو را جدا از متن ویرایش‌شده بنویس.

متن:
"""
[متن]
"""

پرامپت حفظ اصطلاحات فنی

متن فنی زیر را ویرایش کن، اما اصطلاحات تخصصی را تغییر نده.

این عبارت‌ها باید عیناً حفظ شوند:
- API Gateway
- Large Language Model
- Prompt
- Token
- Python
- JSON Schema
- Model ID
- درواره

در اولین استفاده می‌توان معادل فارسی را در کنار عبارت انگلیسی آورد. کدها، نام متغیرها، مسیرها، URLها و محتوای داخل Code Block نباید تغییر کنند.

متن:
"""
[متن]
"""

نمونه عملی ویرایش متن

متن اولیه

هوش مصنوعی امروزه در خیلی از کسب و کارها استفاده میشود و شرکت ها میتوانند با استفاده از آن کارهای خود را سریعتر انجام بدهند. اما انتخاب یک مدل مناسب همیشه ساده نیست و هر مدل قابلیت ها و قیمت های متفاوتی دارند.

پرامپت

این متن را با سطح ویرایش استاندارد اصلاح کن. معنی تغییر نکند، اطلاعات جدید اضافه نشود و لحن حرفه‌ای و روان باشد. تغییرات مهم را نیز توضیح بده.

نسخه ویرایش‌شده

امروزه هوش مصنوعی در بسیاری از کسب‌وکارها استفاده می‌شود و شرکت‌ها می‌توانند با کمک آن، فرایندهای خود را سریع‌تر انجام دهند. بااین‌حال، انتخاب مدل مناسب همیشه ساده نیست؛ زیرا هر مدل قابلیت‌ها و قیمت متفاوتی دارد.

تغییرات انجام‌شده

• «خیلی از» به «بسیاری از» تغییر کرد تا لحن حرفه‌ای‌تر شود.
• فاصله و نیم‌فاصله در «کسب‌وکارها»، «می‌شود» و «شرکت‌ها» اصلاح شد.
• «اما» به «بااین‌حال» تغییر کرد تا ارتباط دو جمله روان‌تر باشد.
• عبارت «کارهای خود» به «فرایندهای خود» تغییر کرد.
• تطابق فعل در بخش پایانی اصلاح شد.

نکته مهم: تغییر «کارهای خود» به «فرایندهای خود» یک انتخاب سبکی است، نه غلط‌گیری املایی. اگر حفظ دقیق واژگان برایتان مهم است، باید سطح ویرایش را «حداقلی» تعیین کنید.

چگونه بفهمیم مدل معنی را تغییر داده است؟

از یک مرحله کنترل جداگانه استفاده کنید:

متن اصلی و نسخه ویرایش‌شده را مقایسه کن.

فقط تغییراتی را گزارش بده که ممکن است باعث تغییر معنی، شدت ادعا، زمان، مخاطب، تعهد، عدد، شرط یا نتیجه‌گیری شده باشند.

اگر تغییر مهمی وجود ندارد، دقیقاً بنویس:
«تغییر معنایی مهمی شناسایی نشد.»

متن اصلی:
"""
[متن اصلی]
"""

نسخه ویرایش‌شده:
"""
[نسخه ویرایش‌شده]
"""

بهتر است ویرایش و ممیزی نهایی را در دو درخواست مستقل انجام دهید. در پروژه‌های مهم حتی می‌توان از دو مدل متفاوت استفاده کرد: یک مدل برای ویرایش و مدل دیگر برای کنترل تغییر معنی.

استفاده از ابزارهای عمومی هوش مصنوعی

برای ویرایش موردی متن می‌توانید از دستیارهای عمومی مانند ChatGPT، Claude یا Gemini استفاده کنید. روش کلی در همه آن‌ها مشابه است:

1. نوع متن را مشخص کنید.
2. مخاطب و لحن را توضیح دهید.
3. سطح ویرایش را تعیین کنید.
4. موارد ممنوع را بنویسید.
5. متن را داخل علامت نقل‌قول سه‌گانه قرار دهید.
6. تغییرات را همراه با نسخه نهایی بخواهید.
7. خروجی را بازبینی کنید.

برای غلط‌گیری ساده، ابزارهای داخلی نرم‌افزارهای واژه‌پرداز نیز مفید هستند. اما مدل زبانی معمولاً در تشخیص جمله‌بندی نامناسب، لحن، تکرار و ابهام توانایی بیشتری دارد.

اگر با Microsoft Word کار می‌کنید، راهنمای استفاده از هوش مصنوعی در Word را نیز مطالعه کنید.

ساخت ویراستار فارسی با API درواره

اگر می‌خواهید قابلیت ویرایش فارسی را داخل وب‌سایت، سیستم مدیریت محتوا، CRM، اپلیکیشن یا ابزار سازمانی قرار دهید، می‌توانید از API هوش مصنوعی درواره استفاده کنید.

درواره یک نرم‌افزار آماده ویراستاری نیست؛ بلکه زیرساخت API برای دسترسی و اتصال نرم‌افزار شما به مدل‌های هوش مصنوعی است.

قابلیت‌هایی که می‌توان با API پیاده‌سازی کرد عبارت‌اند از:

• اصلاح املا و نگارش
• پیشنهاد نیم‌فاصله
• بازنویسی متن
• تغییر لحن
• ساده‌سازی محتوا
• تشخیص عبارت‌های مبهم
• ساخت عنوان پیشنهادی
• کوتاه‌سازی متن
• استخراج تغییرات
• مقایسه نسخه اصلی و اصلاح‌شده
• کنترل اصطلاحات برند
• ویرایش گروهی محتوا
• افزودن دستیار نگارش به پنل مدیریت محتوا

برای انتخاب مدل و مشاهده قیمت‌های به‌روز، صفحه مدل‌های درواره را ببینید.

نمونه درخواست cURL

کلید API را در متغیر محیطی ذخیره کنید:

export DARVAREH_API_KEY="YOUR_API_KEY"

سپس درخواست ویرایش را ارسال کنید:

curl https://api.darvareh.ir/v1/chat/completions \
  -H "Authorization: Bearer $DARVAREH_API_KEY" \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{
    "model": "YOUR_MODEL_ID",
    "temperature": 0.2,
    "messages": [
      {
        "role": "system",
        "content": "شما ویراستار حرفه‌ای زبان فارسی هستید. معنی متن را تغییر ندهید، اطلاعات جدید اضافه نکنید و نام‌ها، اعداد، تاریخ‌ها، URLها و اصطلاحات تخصصی را حفظ کنید."
      },
      {
        "role": "user",
        "content": "متن زیر را از نظر املا، نیم‌فاصله، نشانه‌گذاری و جمله‌بندی ویرایش کن. ابتدا نسخه اصلاح‌شده و سپس فهرست تغییرات را بنویس:\n\nهوش مصنوعی در بسیاری از کسب و کارها استفاده میشود اما انتخاب مدل مناسب همیشه ساده نیست."
      }
    ]
  }'

مقدار YOUR_MODEL_ID باید با Model ID مدل انتخابی در درواره جایگزین شود.

نمونه Python

ابتدا کتابخانه موردنیاز را نصب کنید:

pip install openai

کد نمونه:

import os
from openai import OpenAI

client = OpenAI(
    api_key=os.environ["DARVAREH_API_KEY"],
    base_url="https://api.darvareh.ir/v1"
)

text = """
هوش مصنوعی در خیلی از شرکت ها استفاده میشود و میتواند باعث سریعتر شدن خیلی از کارها شود.
"""

response = client.chat.completions.create(
    model="YOUR_MODEL_ID",
    temperature=0.2,
    messages=[
        {
            "role": "system",
            "content": """
شما ویراستار حرفه‌ای زبان فارسی هستید.

قواعد:
- معنی متن را تغییر ندهید.
- اطلاعات جدید اضافه نکنید.
- املا، نیم‌فاصله، نشانه‌گذاری و دستور زبان را اصلاح کنید.
- نام‌ها، اعداد، تاریخ‌ها، URLها و اصطلاحات تخصصی را حفظ کنید.
- خروجی شامل متن اصلاح‌شده و فهرست تغییرات باشد.
"""
        },
        {
            "role": "user",
            "content": f"""
متن زیر را با سطح ویرایش استاندارد اصلاح کنید:

\"\"\"
{text}
\"\"\"
"""
        }
    ]
)

print(response.choices[0].message.content)

نمونه JavaScript

import OpenAI from "openai";

const client = new OpenAI({
  apiKey: process.env.DARVAREH_API_KEY,
  baseURL: "https://api.darvareh.ir/v1",
});

const originalText = `
کاربران میتوانند با استفاده از این سرویس متن های خود را سریع تر ویرایش کنند.
`;

const response = await client.chat.completions.create({
  model: "YOUR_MODEL_ID",
  temperature: 0.2,
  messages: [
    {
      role: "system",
      content: `
شما ویراستار حرفه‌ای زبان فارسی هستید.
معنی را تغییر ندهید.
اطلاعات جدید اضافه نکنید.
نام‌ها، اعداد، لینک‌ها و اصطلاحات تخصصی را حفظ کنید.
      `.trim(),
    },
    {
      role: "user",
      content: `
متن زیر را از نظر املا، نیم‌فاصله، نشانه‌گذاری و روانی ویرایش کن.
پس از نسخه نهایی، تغییرات مهم را فهرست کن.

متن:
"""
${originalText}
"""
      `.trim(),
    },
  ],
});

console.log(response.choices[0].message.content);

دریافت خروجی JSON

برای استفاده داخل نرم‌افزار، خروجی ساختاریافته مناسب‌تر است:

{
  "corrected_text": "متن اصلاح‌شده",
  "changes": [
    {
      "original": "شکل قبلی",
      "replacement": "شکل جدید",
      "category": "spelling",
      "reason": "توضیح کوتاه"
    }
  ],
  "warnings": [],
  "meaning_change_risk": "low"
}

پرامپت پیشنهادی:

متن را ویرایش کن و فقط JSON معتبر مطابق ساختار زیر برگردان:

{
  "corrected_text": "string",
  "changes": [
    {
      "original": "string",
      "replacement": "string",
      "category": "spelling | punctuation | spacing | grammar | style",
      "reason": "string"
    }
  ],
  "warnings": ["string"],
  "meaning_change_risk": "low | medium | high"
}

قواعد:
- خارج از JSON هیچ متنی ننویس.
- معنی را تغییر نده.
- اگر جمله‌ای مبهم است، آن را در warnings ثبت کن.
- نام‌ها، اعداد، تاریخ‌ها و URLها را تغییر نده.

در محیط عملیاتی، معتبر‌بودن JSON را در برنامه بررسی کنید. اگر مدل انتخابی از Structured Output یا JSON Schema پشتیبانی می‌کند، استفاده از آن می‌تواند قابلیت اعتماد خروجی را افزایش دهد.

پردازش متن‌های طولانی

ارسال یک کتاب یا گزارش بسیار طولانی در یک درخواست همیشه روش مناسبی نیست. برای متن‌های طولانی:

1. متن را به بخش‌های منطقی تقسیم کنید.
2. مقدمه، فصل‌ها و نتیجه‌گیری را جدا نگه دارید.
3. یک شیوه‌نامه ثابت برای همه بخش‌ها بسازید.
4. واژه‌نامه اصطلاحات را همراه هر بخش ارسال کنید.
5. هر بخش را جداگانه ویرایش کنید.
6. در مرحله پایانی، یکدستی کل سند را بررسی کنید.

تقسیم متن فقط براساس تعداد کاراکتر ممکن است جمله یا پاراگراف را از وسط جدا کند. بهتر است مرز تیترها و پاراگراف‌ها حفظ شود.

نمونه شیوه‌نامه:

لحن: حرفه‌ای و آموزشی
مخاطب: توسعه‌دهندگان فارسی‌زبان
شکل اصلی اصطلاح: هوش مصنوعی
اصطلاحات محافظت‌شده: API، Python، JSON، درواره
اعداد متن عمومی: فارسی
اعداد کد و نسخه‌ها: انگلیسی
حداکثر طول پاراگراف: ۱۲۰ کلمه
نوع نشانه‌گذاری: فارسی
شیوه نیم‌فاصله: فعال

یکدست‌کردن چند مقاله یا نویسنده

وقتی چند نفر برای یک وبلاگ یا شرکت محتوا می‌نویسند، تفاوت سبک طبیعی است. هوش مصنوعی می‌تواند متن‌ها را با یک راهنمای ثابت هماهنگ کند.

پرامپت نمونه:

متن زیر را مطابق شیوه‌نامه تحریریه ویرایش کن.

شیوه‌نامه:
- لحن حرفه‌ای، روان و آموزشی
- استفاده اصلی از عبارت «هوش مصنوعی»
- استفاده طبیعی از معادل انگلیسی اصطلاح فنی در نخستین بار
- پاراگراف‌های کوتاه
- بدون اغراق تبلیغاتی
- بدون عبارت‌های کلیشه‌ای
- اعداد داخل متن فارسی باشند
- کد، URL و Model ID تغییر نکنند
- از نیم‌فاصله استفاده شود
- مخاطب با ضمیر «شما» خطاب شود

معنی، آمار، نقل‌قول‌ها و لینک‌ها را تغییر نده.

متن:
"""
[متن]
"""

معماری پیشنهادی یک ویراستار هوشمند

یک ابزار حرفه‌ای می‌تواند این گردش کار را داشته باشد:

دریافت متن
↓
اعتبارسنجی طول و نوع محتوا
↓
شناسایی زبان و اصطلاحات محافظت‌شده
↓
ارسال برای ویرایش
↓
دریافت متن و فهرست تغییرات
↓
کنترل نام‌ها، اعداد و لینک‌ها
↓
نمایش مقایسه نسخه‌ها
↓
تأیید یا رد تغییرات توسط کاربر
↓
ذخیره نسخه نهایی

در رابط کاربری بهتر است قابلیت‌های زیر وجود داشته باشند:

• انتخاب سطح ویرایش
• انتخاب لحن
• ثبت واژه‌های محافظت‌شده
• نمایش متن قبل و بعد
• قبول یا رد هر تغییر
• بازگشت به نسخه قبلی
• ذخیره تاریخچه ویرایش
• کپی نسخه نهایی
• نمایش هشدار تغییر معنی

کاهش هزینه API

برای کنترل هزینه پردازش:

• متن‌های خالی یا بسیار کوتاه را به API ارسال نکنید.
• بخش‌های تکراری را دوباره پردازش نکنید.
• نتیجه ویرایش را با هش متن ذخیره کنید.
• حداکثر طول ورودی را تعیین کنید.
• برای غلط‌گیری ساده از مدل متناسب با کار استفاده کنید.
• بازنویسی کامل را فقط در صورت درخواست کاربر انجام دهید.
• متن را منطقی تقسیم کنید.
• ورودی و خروجی را اندازه‌گیری کنید.
• چند مدل را از نظر کیفیت، سرعت و هزینه آزمایش کنید.

برای مشاهده هزینه مدل‌ها از اطلاعات به‌روز صفحه مدل‌های درواره استفاده کنید و قیمت را داخل کد ثابت نکنید.

اشتباهات رایج در ویرایش متن با هوش مصنوعی

دستور مبهم

عبارت «این متن را بهتر کن» مشخص نمی‌کند منظور از بهترشدن چیست.

درخواست چند کار متفاوت در یک مرحله

غلط‌گیری، بازنویسی، خلاصه‌سازی، تولید تیتر و سئو را می‌توان در مراحل جداگانه انجام داد.

مشخص‌نکردن اصطلاحات محافظت‌شده

مدل ممکن است نام محصول یا عبارت تخصصی را تغییر دهد.

انتشار مستقیم خروجی

مدل ممکن است معنی، عدد یا شدت یک ادعا را تغییر داده باشد.

استفاده از Temperature بالا

برای غلط‌گیری و ویرایش دقیق معمولاً خروجی باثبات‌تر مناسب است. مقدار دقیق باید با مدل انتخابی آزمایش شود.

ویرایش کد توسط پرامپت عمومی

اگر متن شامل کد است، صریحاً اعلام کنید Code Blockها نباید تغییر کنند.

حذف صدای نویسنده

بازنویسی بیش از حد می‌تواند همه متن‌ها را شبیه یکدیگر کند. اگر سبک نویسنده مهم است، از ویرایش حداقلی استفاده کنید.

اعتماد کامل به تشخیص مدل

هر پیشنهاد مدل الزاماً اصلاح درست نیست. بعضی تفاوت‌ها به انتخاب سبکی و شیوه‌نامه وابسته‌اند.

چک‌لیست نهایی ویرایش متن

پیش از انتشار بررسی کنید:

• غلط‌های املایی اصلاح شده‌اند.
• نیم‌فاصله‌ها یکدست هستند.
• حروف فارسی و عربی یکسان‌سازی شده‌اند.
• نشانه‌گذاری درست است.
• فعل و فاعل تطابق دارند.
• جمله‌های طولانی بررسی شده‌اند.
• پاراگراف‌ها بیش از حد طولانی نیستند.
• لحن با مخاطب هماهنگ است.
• اصطلاحات تخصصی درست باقی مانده‌اند.
• نام برندها تغییر نکرده‌اند.
• اعداد، تاریخ‌ها و قیمت‌ها صحیح هستند.
• URLها سالم هستند.
• اطلاعات جدید و ساختگی اضافه نشده است.
• معنی متن اصلی حفظ شده است.
• نسخه نهایی توسط انسان خوانده شده است.

پرسش‌های متداول

بهترین هوش مصنوعی برای ویرایش متن فارسی چیست؟

مدل‌های زبانی مختلف می‌توانند متن فارسی را ویرایش کنند، اما کیفیت آن‌ها در نیم‌فاصله، لحن، اصطلاحات تخصصی و پیروی از دستور یکسان نیست. بهترین انتخاب به نوع متن، حجم پردازش، سرعت و هزینه وابسته است. چند مدل را با نمونه‌های واقعی خود ارزیابی کنید.

آیا هوش مصنوعی همه غلط‌های فارسی را پیدا می‌کند؟

خیر. ممکن است بعضی خطاها را تشخیص ندهد یا یک عبارت صحیح را اشتباه فرض کند. بازبینی انسانی همچنان ضروری است.

چگونه فقط غلط املایی را اصلاح کنیم؟

در پرامپت مشخص کنید مدل اجازه بازنویسی، حذف، افزودن یا جایگزینی واژگان را ندارد و فقط باید خطاهای تایپی، املایی، فاصله‌گذاری و نشانه‌گذاری را اصلاح کند.

چگونه نیم‌فاصله‌های متن را اصلاح کنیم؟

از مدل بخواهید نیم‌فاصله در پیشوندهایی مانند «می» و «نمی»، پسوند جمع «ها» و ترکیب‌های رایج بررسی شود. نتیجه را با شیوه‌نامه سازمان یا ناشر خود تطبیق دهید.

آیا هوش مصنوعی می‌تواند متن رسمی را محاوره‌ای کند؟

بله. مخاطب، کانال انتشار و میزان محاوره‌ای‌بودن را مشخص کنید. برای مثال، متن شبکه اجتماعی می‌تواند دوستانه باشد اما نباید از زبان نامناسب یا بیش از حد شکسته استفاده کند.

آیا می‌توان چند مقاله را هم‌زمان ویرایش کرد؟

بله، اما بهتر است هر مقاله جداگانه پردازش شود و یک شیوه‌نامه ثابت همراه آن ارسال شود. برای حجم بالا می‌توانید پردازش را با API و صف وظایف خودکار کنید.

آیا متن‌های محرمانه را می‌توان برای ویرایش ارسال کرد؟

پیش از ارسال هر داده، سیاست‌های سازمان و شرایط سرویس را بررسی کنید. اطلاعات محرمانه و شخصی غیرضروری را حذف یا ناشناس‌سازی کنید.

آیا درواره ابزار آنلاین ویرایش متن دارد؟

درواره زیرساخت API هوش مصنوعی است، نه یک اپلیکیشن آماده ویراستاری. توسعه‌دهندگان می‌توانند با استفاده از API درواره، قابلیت ویرایش متن را به محصول یا سامانه خود اضافه کنند.

برای ویرایش فارسی از چه مقدار Temperature استفاده کنیم؟

برای وظایف دقیق مانند غلط‌گیری، معمولاً مقدار پایین‌تر نقطه شروع مناسبی است. برای بازنویسی خلاقانه می‌توان مقدار بیشتری آزمایش کرد. تنظیم مناسب به مدل و کاربرد شما بستگی دارد.

جمع‌بندی

ویرایش متن فارسی با هوش مصنوعی می‌تواند زمان لازم برای غلط‌گیری، اصلاح نیم‌فاصله، بهبود جمله‌بندی و یکدست‌کردن لحن را کاهش دهد. بااین‌حال، نتیجه خوب زمانی به دست می‌آید که مدل دقیقاً بداند چه تغییراتی مجاز و چه تغییراتی ممنوع هستند.

برای رسیدن به خروجی حرفه‌ای:

1. نوع متن و مخاطب را مشخص کنید.
2. سطح ویرایش را تعیین کنید.
3. نام‌ها و اصطلاحات محافظت‌شده را ارائه دهید.
4. از مدل بخواهید اطلاعات جدید تولید نکند.
5. تغییرات را همراه با نسخه اصلاح‌شده دریافت کنید.
6. معنی، اعداد، نام‌ها و لینک‌ها را کنترل کنید.
7. نسخه نهایی را با بازبینی انسانی منتشر کنید.

اگر قصد دارید ویراستار فارسی، ابزار بازنویسی یا دستیار نگارش را به وب‌سایت و نرم‌افزار خود اضافه کنید، می‌توانید از API هوش مصنوعی درواره استفاده کنید. برای انتخاب مدل مناسب و مشاهده قیمت‌های به‌روز نیز صفحه مدل‌های درواره را بررسی کنید.

مقالات مرتبط

• هوش مصنوعی در Microsoft Word؛ آموزش کامل و کاربردی
• آموزش مقاله‌نویسی با هوش مصنوعی
• گزارش‌نویسی با هوش مصنوعی
• نوشتن ایمیل حرفه‌ای با هوش مصنوعی
• خلاصه‌کردن متن و PDF با هوش مصنوعی
• آموزش کامل پرامپت‌نویسی

برای مطالعه شرایط استفاده و محدودیت‌های مسئولیت، صفحه «سلب مسئولیت» را مشاهده کنید.