«پدر اینترنت» سرانجام بازنشسته می‌شود

وینت سرف (Vinton Cerf)، یکی از بنیان‌گذاران اینترنت و چهره‌ای که به «پدر اینترنت» شهرت دارد، هفته آینده از سمت خود به‌عنوان رئیس ارشد ترویج اینترنت (Chief Internet Evangelist) در Google کناره‌گیری می‌کند و به یکی از تأثیرگذارترین دوران‌های تاریخ فناوری پایان می‌دهد.

این خبر در جریان کنفرانس Open Frontier که توسط مؤسسۀ Laude برگزار شد، اعلام شد. در این رویداد، دیو پترسون، استاد دانشگاه برکلی و از طراحان معماری پردازنده‌های RISC، از وینت سرف تقدیر کرد.

او با لحنی طنزآمیز گفت:

«وینت بیش از ۲۰ سال در گوگل حضور داشته و دقیقاً یک هفته دیگر بازنشسته می‌شود. فکر می‌کنم سزاوار یک تشویق برای این مسیر حرفه‌ای نسبتاً خوب باشد.»

این سخنان با تشویق حاضران همراه شد و سخنگوی Google نیز تأیید کرد که سرف از سمت خود در این شرکت کناره‌گیری خواهد کرد.

معمار اینترنت مدرن

وینت سرف، که اکنون ۸۳ سال دارد، به همراه رابرت کان (Robert Kahn) به‌عنوان معماران اصلی پروتکل‌های ارتباطی شناخته می‌شوند که بعدها به اینترنت امروزی تبدیل شدند.

مهم‌ترین دستاورد آن‌ها توسعۀ TCP/IP بود؛ مجموعه‌ای از قوانین و استانداردها که از دهۀ ۱۹۷۰ امکان برقراری ارتباط میان شبکه‌های مختلف رایانه‌ای را فراهم کرد و زیربنای اینترنت مدرن را شکل داد.

سرف در طول دوران فعالیت خود افتخارات متعددی کسب کرده است؛ از جمله:

• مدال آزادی ریاست‌جمهوری آمریکا
• جایزۀ معتبر تورینگ
• دکترای افتخاری از دانشگاه‌های مختلف جهان
• و بسیاری از جوایز بین‌المللی دیگر

بیش از دو دهه در Google

وینت سرف از سال ۲۰۰۵ به‌عنوان معاون و «رئیس ارشد ترویج اینترنت» در Google فعالیت می‌کرد.

البته امروز می‌توان با کمی طنز گفت که مأموریت «ترویج اینترنت» دیگر تقریباً به پایان رسیده است؛ چه از جنبه‌های مثبت و چه از جنبه‌های منفی.

گفت‌وگو درباره آینده زیرساخت‌های باز

در این پنل، سرف در کنار جمعی از دانشمندان برجستۀ علوم رایانه حضور داشت؛ از جمله:

• دیو پترسون
• فرانسوا شوله، خالق کتابخانۀ Keras
• جان اوسترهات، خالق زبان برنامه‌نویسی Tcl
• ماتی زاهاریا، هم‌بنیان‌گذار Databricks

موضوع اصلی بحث، نحوۀ ساخت پروژه‌های متن‌بازی بود که بتوانند سال‌ها دوام بیاورند؛ موضوعی که با گسترش زیرساخت‌های متن‌باز برای نسل جدید محصولات هوش مصنوعی، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

تمرکز قدرت در دنیای هوش مصنوعی

بخش قابل‌توجهی از کنفرانس به نگرانی درباره تمرکز بیش از حد مدل‌های پیشرفتۀ هوش مصنوعی در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ اختصاص داشت.

شرکت‌کنندگان این وضعیت را با اینترنت اولیه مقایسه کردند؛ اینترنتی که بر پایۀ استانداردهای باز و غیرمتمرکز شکل گرفت و همین ویژگی، عامل ماندگاری آن شد.

با این حال، سرف معتقد است ظهور عامل‌های هوش مصنوعی (AI Agents) می‌تواند دوباره صنعت فناوری را به سمت استانداردهای مشترک سوق دهد.

به گفتۀ او:

«مدل مبتنی بر عامل‌های هوش مصنوعی، که در آن عامل‌های مختلف از شرکت‌ها و منابع گوناگون با یکدیگر تعامل می‌کنند، ما را ناگزیر به سمت قابلیت ترکیب‌پذیری، تعامل‌پذیری و استانداردسازی خواهد برد.»

اهمیت استانداردهای مشترک برای AI Agentها

اگر پیش‌بینی سرف درست باشد، شرکت‌هایی که زودتر استانداردهای تعامل میان عامل‌های هوش مصنوعی را تعریف کنند، نفوذ بسیار زیادی بر آیندۀ اقتصاد مبتنی بر Agentها خواهند داشت؛ درست همان‌طور که در سال‌های ابتدایی اینترنت، استانداردهای ارتباطی نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری اکوسیستم اینترنت ایفا کردند.

برخی از شرکت‌کنندگان معتقد بودند که Agentها می‌توانند تنها با استفاده از زبان طبیعی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

اما سرف با این دیدگاه موافق نبود.

او توضیح داد:

«فکر نمی‌کنم زبان انگلیسی بهترین گزینه برای ارتباط میان عامل‌های هوش مصنوعی باشد. این زبان انعطاف‌پذیر است، اما ابهام زیادی دارد. برای تعامل میان Agentها، دقت اهمیت بسیار زیادی دارد. هر عامل باید مطمئن باشد عامل مقابل دقیقاً همان چیزی را که توافق شده، درک کرده است.»

او برای توضیح این موضوع از بازی قدیمی «تلفن بی‌سیم» مثال زد؛ همان بازی‌ای که در آن یک پیام پس از انتقال میان چند نفر، کاملاً تغییر می‌کند.

سرف گفت:

«تصور کنید مجموعه‌ای از عامل‌های هوش مصنوعی فقط با زبان طبیعی با یکدیگر صحبت کنند؛ این موضوع تا حدی ترسناک است، زیرا احتمال برداشت‌های متفاوت و انتقال نادرست اطلاعات بسیار زیاد خواهد بود.»

خاطره‌ای از دهۀ ۱۹۷۰

در بخش پایانی نشست، دیو پترسون خاطره‌ای از نخستین دیدارش با وینت سرف در دوران دانشجویی تعریف کرد.

او گفت:

«وینت همیشه خوش‌پوش‌ترین دانشمند علوم رایانه‌ای بوده که دیده‌ام. هنوز هم یادم هست که در دهۀ ۱۹۷۰، وقتی دانشجوی تحصیلات تکمیلی بود، همیشه با پیراهن و کراوات به دانشگاه می‌آمد.»

سرف نیز با خنده این موضوع را تأیید کرد و گفت:

«کاملاً درست است. حتی جلیقه هم می‌پوشیدم. به‌نوعی همیشه دوست داشتم متفاوت باشم. به‌جای اینکه موهای بلند داشته باشم یا ظاهر عجیب انتخاب کنم، تصمیم گرفتم با لباس پوشیدنم متفاوت دیده شوم.»

جمع‌بندی

بازنشستگی وینت سرف تنها پایان فعالیت یکی از مدیران Google نیست؛ بلکه نقطۀ عطفی در تاریخ اینترنت محسوب می‌شود.

او با طراحی TCP/IP نقش اساسی در شکل‌گیری اینترنت مدرن ایفا کرد و طی دهه‌های گذشته یکی از مهم‌ترین مدافعان استانداردهای باز و تعامل‌پذیری در فضای دیجیتال بود.

نکتۀ جالب اینجاست که سرف معتقد است آینده نیز به همان اصولی نیاز خواهد داشت که اینترنت را موفق کرد؛ یعنی استانداردهای مشترک، تعامل‌پذیری و همکاری میان سیستم‌های مختلف. با گسترش AI Agentها، ممکن است بار دیگر صنعت فناوری وارد دورانی شود که تعریف استانداردهای باز، نقشی تعیین‌کننده در آیندۀ اکوسیستم هوش مصنوعی ایفا کند.

منبع:
https://techcrunch.com/2026/06/30/the-father-of-the-internet-is-finally-retiring/