بهترین هوش مصنوعی فارسی؛ معرفی ابزارهای رایگان برای چت، متن، عکس و تحقیق

هوش مصنوعی فارسی چیست؟

هوش مصنوعی فارسی به ابزار، مدل یا نرم‌افزاری گفته می‌شود که بتواند زبان فارسی را در ورودی یا خروجی پردازش کند.

یک هوش مصنوعی فارسی مناسب باید بتواند:

• پرسش فارسی را بفهمد.
• پاسخ روان فارسی تولید کند.
• متن فارسی را خلاصه کند.
• متن را بازنویسی یا ویرایش کند.
• لحن رسمی و محاوره‌ای را تشخیص دهد.
• متن فارسی را به زبان‌های دیگر ترجمه کند.
• فایل‌ها و اسناد فارسی را تحلیل کند.
• اصطلاحات فنی فارسی و انگلیسی را کنار هم مدیریت کند.
• ساختار راست‌به‌چپ را تا حدی رعایت کند.
• برای تولید تصویر، پرامپت فارسی را بفهمد.
• در کدها و توضیحات فنی، زبان فارسی را پردازش کند.

اصطلاح «هوش مصنوعی فارسی» الزاماً به معنی مدلی نیست که در ایران توسعه یافته باشد. این عبارت می‌تواند به سه گروه متفاوت اشاره کند:

1. مدل هوش مصنوعی با توانایی پردازش زبان فارسی
2. سایت یا اپلیکیشن دارای رابط کاربری فارسی
3. سرویس ایرانی که دسترسی به مدل‌های داخلی یا خارجی را فراهم می‌کند

این سه مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

بهترین هوش مصنوعی فارسی کدام است؟

هیچ مدل واحدی در تمام کاربردها بهترین نیست. انتخاب درست به نوع کار شما بستگی دارد.

پاسخ سریع:

برای استفاده عمومی، ChatGPT و Gemini از کامل‌ترین گزینه‌ها هستند. Claude در نگارش و تحلیل متن‌های طولانی عملکرد مناسبی دارد. Perplexity برای تحقیق اولیه و یافتن منابع کاربردی است. NotebookLM برای مطالعه مجموعه‌ای از اسناد انتخاب مفیدی محسوب می‌شود.

تفاوت رابط فارسی با توانایی تولید متن فارسی

ممکن است یک ابزار رابط فارسی نداشته باشد، اما بتواند متن فارسی باکیفیتی تولید کند.

سه سطح متفاوت وجود دارد:

رابط کاربری فارسی

منوها، دکمه‌ها، تنظیمات و راهنمای برنامه فارسی هستند.

درک پرامپت فارسی

مدل درخواست فارسی را متوجه می‌شود و دستور را اجرا می‌کند.

کیفیت تولید زبان فارسی

مدل متن فارسی روان، دقیق، طبیعی و متناسب با فرهنگ زبانی تولید می‌کند.

ممکن است یک ابزار فقط دو مورد آخر را داشته باشد. برای مثال، زبان فارسی در فهرست رسمی زبان‌های رابط Claude ذکر نشده است، اما مدل می‌تواند ورودی فارسی را پردازش و پاسخ فارسی تولید کند. بنابراین نبود رابط فارسی لزوماً به معنی ناتوانی مدل در زبان فارسی نیست.

برعکس، یک سایت ممکن است رابط کاملاً فارسی داشته باشد، اما کیفیت پاسخ آن به مدل اصلی متصل‌شده، Prompt سیستمی و تنظیمات سرویس بستگی دارد.

مقایسه بهترین ابزارهای هوش مصنوعی فارسی

رتبه‌بندی مطلق مدل‌ها می‌تواند با انتشار نسخه‌های جدید تغییر کند. برای انتخاب حرفه‌ای، مدل‌ها را با داده و وظیفه واقعی خودتان Benchmark کنید.

ChatGPT؛ هوش مصنوعی فارسی برای کارهای عمومی

ChatGPT یکی از ابزارهای چندمنظوره هوش مصنوعی است و از زبان فارسی در رابط و پردازش متن پشتیبانی می‌کند. زبان Persian در فهرست رسمی زبان‌های ChatGPT قرار دارد.

کاربردهای فارسی ChatGPT:

• چت و پاسخ به سؤال
• تولید مقاله
• بازنویسی متن
• خلاصه‌سازی
• ترجمه
• تحلیل فایل
• برنامه‌نویسی
• ساخت تصویر
• ایده‌پردازی
• تحلیل داده
• جست‌وجوی وب
• آموزش مفاهیم

مزایای ChatGPT برای زبان فارسی

• درک مناسب دستور فارسی
• امکان تعیین لحن
• مدیریت متن‌های ترکیبی فارسی و انگلیسی
• توانایی بازنویسی
• امکان آپلود فایل و تصویر
• تولید تصویر با پرامپت فارسی
• ابزارهای مختلف در یک محیط
• پلن رایگان محدود

محدودیت‌ها

• ممکن است متن دارای لحن ترجمه‌ای باشد.
• گاهی نیم‌فاصله و نشانه‌گذاری ناهماهنگ است.
• ممکن است منبع یا آمار نادرست تولید کند.
• کیفیت پاسخ به مدل فعال بستگی دارد.
• نسخه رایگان محدودیت پیام و ابزار دارد.
• در متن‌های تخصصی باید واقعیت‌ها کنترل شوند.

پرامپت پیشنهادی برای نگارش فارسی

متن را به فارسی روان و طبیعی بنویس. از ساختارهای ترجمه‌شده
از انگلیسی، جمله‌های طولانی و تکرار پرهیز کن. نیم‌فاصله و
علائم نگارشی فارسی را رعایت کن. نام محصولات و اصطلاحات فنی
را با املای رسمی انگلیسی حفظ کن و در اولین استفاده، معادل
فارسی آن‌ها را نیز توضیح بده.

Gemini؛ هوش مصنوعی فارسی Google

Gemini دستیار هوش مصنوعی Google است و برای چت، تحقیق، تولید متن، تحلیل فایل، برنامه‌نویسی و کار با تصویر استفاده می‌شود.

Farsi در فهرست زبان‌های پشتیبانی‌شده Gemini Web App قرار دارد. جزئیات در راهنمای رسمی زبان‌ها و مناطق Gemini منتشر شده است.

کاربردهای Gemini:

• پاسخ فارسی
• تولید محتوا
• تحقیق
• تحلیل فایل
• کار با تصویر
• برنامه‌نویسی
• اتصال به سرویس‌های Google
• ساخت تصویر با خانواده Nano Banana
• خلاصه‌سازی
• ترجمه

مزایا

• ارتباط با اکوسیستم Google
• قابلیت‌های چندوجهی
• تحلیل تصویر
• جست‌وجو و تحقیق
• پشتیبانی از فارسی در Web App
• دسترسی به مدل‌های تولید تصویر
• پلن رایگان محدود

محدودیت‌ها

• تمام قابلیت‌ها در همه مناطق یا حساب‌ها فعال نیستند.
• پشتیبانی زبان در نسخه متنی، Live و Voice الزاماً یکسان نیست.
• قابلیت‌های حرفه‌ای به پلن بستگی دارند.
• منابع و واقعیت‌های پاسخ باید بررسی شوند.
• کیفیت فارسی ممکن است براساس مدل فعال تغییر کند.

Claude؛ مناسب نگارش و تحلیل متن‌های طولانی

Claude دستیار هوش مصنوعی Anthropic است و برای تحلیل متن، نگارش، برنامه‌نویسی، کار با فایل و پاسخ‌های ساختاریافته استفاده می‌شود.

کاربردهای فارسی Claude:

• ویرایش مقاله
• تحلیل متن طولانی
• خلاصه‌سازی
• نقد ساختاری
• تبدیل متن به قالب مشخص
• تحلیل اسناد
• توضیح کد
• تولید پیش‌نویس

در فهرست رسمی زبان‌های رابط Claude، فارسی در حال حاضر جزو زبان‌های رابط ذکر نشده است. بااین‌حال Claude می‌تواند درخواست فارسی را پردازش و پاسخ فارسی تولید کند.

این تفاوت مهم است:

• رابط برنامه ممکن است فارسی نباشد.
• مدل همچنان می‌تواند فارسی بنویسد.
• کیفیت باید با وظیفه واقعی آزمایش شود.

مزایا

• تحلیل متن‌های طولانی
• نگارش منظم
• ساختاردهی مناسب
• توانایی پیروی از قالب
• مناسب برای ویرایش
• تحلیل فایل
• مناسب برای برنامه‌نویسی

محدودیت‌ها

• رابط فارسی رسمی ندارد.
• پلن رایگان محدودیت مصرف دارد.
• دسترسی جغرافیایی محدود است.
• ممکن است در برخی اصطلاحات فارسی به توضیح بیشتر نیاز داشته باشد.
• منابع و داده‌های تولیدشده باید بررسی شوند.

Microsoft Copilot برای کاربران فارسی‌زبان

Microsoft Copilot برای چت، جست‌وجو، تولید محتوا و استفاده در اکوسیستم Microsoft طراحی شده است.

زبان Farsi در فهرست زبان‌های پشتیبانی‌شده نسخه عمومی Microsoft Copilot قرار دارد. جزئیات را می‌توانید در صفحه رسمی مناطق و زبان‌های Copilot مشاهده کنید.

کاربردها:

• چت فارسی
• جست‌وجوی وب
• خلاصه‌سازی
• تولید متن
• ساخت تصویر
• استفاده در Windows و Edge
• برخی قابلیت‌های Microsoft 365

مزایا

• دسترسی از محصولات Microsoft
• پشتیبانی از Farsi در Copilot عمومی
• مناسب برای جست‌وجوی روزمره
• قابلیت ساخت تصویر
• استفاده ساده

محدودیت‌ها

• پشتیبانی نسخه عمومی و Microsoft 365 Copilot یکسان نیست.
• قابلیت‌ها براساس حساب، محصول و منطقه متفاوت‌اند.
• امکانات سازمانی نیازمند پلن مربوط هستند.
• داده حساس سازمانی نباید بدون بررسی سیاست‌ها وارد شود.

DeepSeek برای متن فارسی و برنامه‌نویسی

DeepSeek خانواده‌ای از مدل‌های زبانی است که در استدلال و برنامه‌نویسی مورد توجه قرار گرفته است.

کاربردهای فارسی:

• پاسخ به پرسش‌های فنی
• تولید کد
• توضیح الگوریتم
• رفع خطا
• ترجمه
• تولید متن
• حل مسئله

مزایا

• عملکرد مناسب در موضوعات فنی
• مدل‌های متن‌باز در برخی خانواده‌ها
• مناسب برای کدنویسی
• رابط چت عمومی
• امکان اجرای برخی نسخه‌ها روی زیرساخت شخصی

محدودیت‌ها

• کیفیت نثر فارسی باید آزمایش شود.
• سیاست نگهداری داده باید بررسی شود.
• رابط و قابلیت‌ها ممکن است تغییر کنند.
• متن‌بازبودن مدل به معنی رایگان‌بودن اجرای آن نیست.
• اجرای محلی مدل‌های بزرگ به GPU و زیرساخت نیاز دارد.

Perplexity؛ هوش مصنوعی فارسی برای تحقیق

Perplexity یک موتور پاسخ‌گویی مبتنی بر AI است که در جست‌وجوی وب و نمایش منابع کاربرد دارد.

برای مثال:

مهم‌ترین پژوهش‌های منتشرشده درباره تأثیر هوش مصنوعی مولد
بر بهره‌وری برنامه‌نویسان را پیدا کن. فقط منابع اصلی را
فهرست کن و میان ادعا، نتیجه پژوهش و برداشت خودت تفاوت بگذار.

کاربردها:

• جست‌وجوی منبع
• تحقیق اولیه
• بررسی موضوع
• مقایسه دیدگاه‌ها
• جست‌وجوی خبر
• پیدا کردن مستندات
• بررسی محصولات

مزایا

• نمایش لینک منبع
• مناسب برای سؤال‌های به‌روز
• امکان طرح سؤال تکمیلی
• پاسخ فارسی
• مناسب برای شروع تحقیق

محدودیت‌ها

• لینک منبع الزاماً از تمام ادعاهای پاسخ پشتیبانی نمی‌کند.
• ممکن است منابع ضعیف یا ثانویه استفاده شوند.
• خلاصه مدل جایگزین خواندن منبع نیست.
• برای پزشکی، حقوق و امور مالی باید منابع اصلی بررسی شوند.

NotebookLM برای مطالعه فایل‌ها و منابع فارسی

NotebookLM ابزار تحقیق و مطالعه Google است که پاسخ‌ها را براساس منابع واردشده توسط کاربر تولید می‌کند.

می‌توان منابعی مانند موارد زیر اضافه کرد:

• PDF
• متن
• Google Docs
• صفحه وب
• یادداشت
• منابع آموزشی

کاربرد برای کاربران فارسی:

• خلاصه‌کردن جزوه
• مقایسه چند مقاله
• استخراج نکات کلیدی
• ساخت سؤال
• مرور منبع
• سازمان‌دهی پژوهش
• پیدا کردن ارتباط میان اسناد

مزایا

• تمرکز روی منابع کاربر
• مناسب برای مطالعه
• نمایش ارجاع به بخش‌های منبع
• قابلیت مقایسه اسناد
• مناسب برای دانشجو و پژوهشگر

محدودیت‌ها

• OCR فایل فارسی باید صحیح باشد.
• اسکن بی‌کیفیت نتیجه را خراب می‌کند.
• ارجاع مدل باید با صفحه اصلی بررسی شود.
• نباید فایل محرمانه بدون بررسی سیاست داده آپلود شود.
• پشتیبانی تمام قابلیت‌ها از زبان فارسی یکسان نیست.

بهترین هوش مصنوعی فارسی رایگان

ابزارهای زیر معمولاً نوعی پلن رایگان یا دسترسی محدود دارند:

• ChatGPT
• Gemini
• Microsoft Copilot
• Claude
• DeepSeek
• Perplexity
• NotebookLM
• برخی سایت‌های ایرانی متصل به مدل‌های خارجی

رایگان‌بودن معمولاً با محدودیت‌هایی همراه است:

• تعداد پیام
• مدل ضعیف‌تر
• محدودیت فایل
• محدودیت تولید تصویر
• کاهش سرعت
• محدودیت Context
• نبود قابلیت‌های حرفه‌ای
• محدودیت دسترسی در ساعات شلوغ
• محدودیت جست‌وجوی عمیق
• نبود API رایگان پایدار

برای کار شخصی، پلن رایگان می‌تواند کافی باشد. برای محصول نرم‌افزاری، استفاده سازمانی یا اتوماسیون باید از API رسمی استفاده کنید.

هوش مصنوعی فارسی بدون ثبت‌نام

برخی سایت‌ها امکان چت محدود بدون ساخت حساب را ارائه می‌کنند، اما «بدون ثبت‌نام» به معنی ناشناس‌بودن کامل نیست.

ممکن است این اطلاعات ثبت شوند:

• IP
• نوع مرورگر
• Cookie
• زمان استفاده
• متن درخواست
• موقعیت تقریبی
• مشخصات دستگاه
• فایل آپلودشده

پیش از استفاده از سایت ناشناس بررسی کنید:

• شرکت یا تیم سازنده مشخص است؟
• سیاست حریم خصوصی دارد؟
• نام مدل اصلی را اعلام می‌کند؟
• روش حذف داده مشخص است؟
• ارتباط HTTPS است؟
• اطلاعات تماس معتبر دارد؟
• شرایط استفاده تجاری را توضیح داده است؟

اسناد محرمانه را در ابزارهای ناشناس وارد نکنید.

تفاوت هوش مصنوعی ایرانی و هوش مصنوعی فارسی

هوش مصنوعی فارسی

ممکن است محصول شرکت خارجی باشد، اما زبان فارسی را بفهمد.

مثال:

• ChatGPT
• Gemini
• Claude
• Copilot
• DeepSeek

هوش مصنوعی ایرانی

محصول یا سرویس آن توسط یک شرکت ایرانی ارائه می‌شود. این محصول ممکن است:

• مدل اختصاصی ایرانی داشته باشد.
• از مدل متن‌باز میزبانی‌شده استفاده کند.
• رابطی روی مدل خارجی باشد.
• چند مدل را تجمیع کند.
• پرداخت و پشتیبانی داخلی ارائه دهد.

داشتن رابط فارسی به معنی داشتن مدل اختصاصی نیست. برای ارزیابی سرویس ایرانی بپرسید:

• مدل اصلی چیست؟
• داده کجا پردازش می‌شود؟
• آیا اطلاعات ذخیره می‌شوند؟
• محدودیت مصرف چیست؟
• API وجود دارد؟
• مجوز استفاده تجاری چیست؟
• آیا امکان حذف داده وجود دارد؟
• مسئولیت پاسخ‌های اشتباه با چه کسی است؟

بهترین هوش مصنوعی برای تولید محتوای فارسی

برای تولید محتوای فارسی، مدل باید فقط جمله‌سازی نکند؛ بلکه باید نیت جست‌وجو، لحن، ساختار و مخاطب را نیز بفهمد.

گزینه‌های مهم:

• ChatGPT
• Claude
• Gemini
• مدل‌های مختلف از طریق API درواره

پرامپت تولید مقاله فارسی

یک مقاله آموزشی جامع درباره «API هوش مصنوعی» برای
برنامه‌نویسان فارسی‌زبان بنویس.

الزامات:
- لحن حرفه‌ای و فنی باشد.
- از جمله‌های ترجمه‌ای پرهیز کن.
- نام فناوری‌ها با املای رسمی انگلیسی نوشته شوند.
- مفهوم‌های عمومی با شکل رایج فارسی نوشته شوند.
- در اولین استفاده، فارسی و انگلیسی اصطلاح کنار هم بیایند.
- تیترها براساس نیت جست‌وجوی کاربر طراحی شوند.
- مثال Python و JavaScript ارائه شود.
- ادعای بدون منبع یا آمار ساختگی ایجاد نکن.
- از تکرار مصنوعی کلمه کلیدی پرهیز کن.

پرامپت بازنویسی

متن زیر را به فارسی طبیعی بازنویسی کن. مفهوم و اطلاعات آن
نباید تغییر کند. جمله‌های طولانی را کوتاه کن، تکرارها را حذف
کن، نیم‌فاصله را رعایت کن و هیچ اطلاعات جدیدی اضافه نکن.

پرامپت ویرایش

این متن را فقط از نظر املاء، نشانه‌گذاری، نیم‌فاصله، انسجام
و لحن فارسی بررسی کن. ابتدا فهرست مشکلات را بده و تا زمانی
که تأیید نکرده‌ام متن را بازنویسی نکن.

بهترین هوش مصنوعی فارسی برای دانشجویان

کاربردهای مناسب:

• توضیح نظریه
• ساخت سؤال تمرینی
• خلاصه‌کردن متن
• ساخت Outline
• استخراج مفهوم
• مقایسه نظریه‌ها
• یافتن کلمات کلیدی
• ترجمه مقاله
• ویرایش نگارشی
• مطالعه اسناد

ابزارهای قابل بررسی:

• NotebookLM برای منابع
• Claude برای متن طولانی
• ChatGPT برای آموزش
• Gemini برای فایل و تحقیق
• Perplexity برای جست‌وجوی اولیه
• Elicit و Consensus برای مقالات علمی

پرامپت نقد نظریه

نظریه زیر را در پنج بخش بررسی کن:

1. زمینه تاریخی شکل‌گیری
2. مفاهیم و فرض‌های اصلی
3. شواهد تأییدکننده
4. نقدهای نظری و روش‌شناختی
5. کاربرد و محدودیت در جامعه ایران

برای هر ادعا مشخص کن که آیا از متن منبع آمده یا برداشت تحلیلی
تو است. هیچ منبع، نقل‌قول یا شماره صفحه‌ای را اختراع نکن.

هشدار پژوهشی

مدل ممکن است این موارد را جعل کند:

• عنوان مقاله
• نام نویسنده
• DOI
• شماره صفحه
• نقل‌قول
• نتیجه آماری
• سال انتشار
• نام کتاب

همه منابع را در پایگاه اصلی یا متن مقاله بررسی کنید.

بهترین هوش مصنوعی برای ترجمه فارسی

برای ترجمه عمومی:

• Google Translate
• ChatGPT
• Gemini
• Claude
• Microsoft Translator

برای ترجمه تخصصی، مدل باید Context و واژه‌نامه داشته باشد.

پرامپت مناسب:

متن زیر را به فارسی حرفه‌ای ترجمه کن.

قواعد:
- ترجمه تحت‌اللفظی نباشد.
- مفهوم فنی دقیق حفظ شود.
- نام محصولات، APIها، کتابخانه‌ها و پارامترهای کد ترجمه نشوند.
- در اولین کاربرد اصطلاح تخصصی، معادل فارسی و انگلیسی ذکر شود.
- هیچ توضیح اضافی خارج از متن اضافه نکن.

برای قرارداد، پرونده پزشکی، سند رسمی و محتوای حقوقی از مترجم متخصص استفاده کنید.

بهترین هوش مصنوعی برای خلاصه‌کردن PDF فارسی

ابزارهای قابل بررسی:

• ChatGPT
• Claude
• Gemini
• NotebookLM

کیفیت نتیجه به این عوامل بستگی دارد:

• PDF متنی یا اسکن‌شده
• کیفیت OCR
• فونت
• ترتیب ستون‌ها
• جدول
• پاورقی
• جهت RTL
• حجم سند
• Context Window

روش درست خلاصه‌سازی

به‌جای درخواست «این PDF را خلاصه کن»، دقیق‌تر بنویسید:

این فایل را فصل‌به‌فصل خلاصه کن. برای هر فصل موارد زیر را بده:

- پرسش اصلی
- مفاهیم کلیدی
- استدلال نویسنده
- شواهد
- نتیجه
- محدودیت‌ها
- اصطلاحات مهم

هیچ نکته‌ای خارج از فایل اضافه نکن و برای هر بخش، شماره صفحه
منبع را در صورت امکان ذکر کن.

شماره صفحه‌ها را با فایل اصلی کنترل کنید.

بهترین هوش مصنوعی فارسی برای برنامه‌نویسی

بیشتر مدل‌های کدنویسی می‌توانند سؤال فارسی را بفهمند، اما کد و نام‌های فنی باید به شکل اصلی حفظ شوند.

ابزارهای مهم:

• ChatGPT
• Claude
• Gemini
• DeepSeek
• GitHub Copilot
• Cursor
• Windsurf
• Roo Code
• Cline
• OpenCode

پرامپت مناسب:

کد زیر را بررسی کن و فقط علت خطا را توضیح بده. هنوز کد را
تغییر نده. پاسخ فارسی باشد اما نام توابع، کلاس‌ها، خطاها،
پکیج‌ها و قطعه‌کدها با املای اصلی انگلیسی حفظ شوند.

برای پیاده‌سازی:

این قابلیت را با Python 3.12، FastAPI، SQLAlchemy 2 و
PostgreSQL پیاده‌سازی کن. کد Type-safe، Async و مناسب
Production باشد. Validation، Error Handling، Logging،
Authorization و تست را پوشش بده. ابتدا معماری پیشنهادی را
ارائه کن و فرضیات را مشخص کن.

کد تولیدشده باید Review، Test و اسکن امنیتی شود.

بهترین هوش مصنوعی برای ساخت عکس با پرامپت فارسی

مدل‌های جدید می‌توانند Prompt فارسی را درک کنند:

• ChatGPT Images
• Nano Banana
• Nano Banana Pro
• Adobe Firefly
• Ideogram
• Leonardo AI

پرامپت نمونه:

یک تصویر تبلیغاتی حرفه‌ای از یک لپ‌تاپ مدرن در سمت چپ
تصویر بساز. روی نمایشگر یک داشبورد API دیده شود. پس‌زمینه
سرمه‌ای تیره با نور بنفش و فیروزه‌ای باشد. سمت راست فضای
خالی کافی برای عنوان فارسی داشته باشد. طراحی مینیمال و
سازمانی، نسبت 16:9، بدون نوشته و بدون واترمارک.

برای اصطلاحات طراحی و عکاسی می‌توان فارسی و انگلیسی را ترکیب کرد:

نور طبیعی پنجره، cinematic editorial photography,
85mm lens, shallow depth of field, natural skin texture

متن فارسی داخل تصویر باید پس از تولید کنترل شود. برای کار حرفه‌ای بهتر است متن نهایی در Figma یا Photoshop اضافه شود.

بهترین هوش مصنوعی صوتی فارسی

قابلیت‌های صوتی به چند دسته تقسیم می‌شوند:

• تبدیل متن فارسی به صدا
• تبدیل صدای فارسی به متن
• ترجمه صوت
• ساخت آواتار سخنگو
• Clone صدا
• تشخیص گوینده

ابزارهای قابل بررسی:

• مدل‌های Speech-to-Text مانند Whisper
• ElevenLabs برای Text-to-Speech و دوبله
• HeyGen برای Avatar و Lip Sync
• D-ID برای Talking Portrait
• سرویس‌های گفتار ایرانی
• مدل‌های صوتی قابل دسترسی از طریق API

کیفیت را با این موارد بسنجید:

• تلفظ «ق»، «غ»، «ژ» و «خ»
• اعداد
• تاریخ
• نیم‌فاصله
• نام‌های خارجی
• لحن رسمی
• مکث
• نشانه‌گذاری
• لهجه
• سرعت گفتار

برای Clone صدای فرد، رضایت صریح لازم است.

روش Benchmark کیفیت زبان فارسی

به‌جای اعتماد به معرفی شرکت‌ها، چند مدل را با مجموعه‌ای از آزمون‌های یکسان مقایسه کنید.

آزمون درک دستور

در سه جمله تفاوت «API» و «SDK» را توضیح بده.
جمله اول برای مبتدی، جمله دوم فنی و جمله سوم یک مثال باشد.

آزمون نگارش طبیعی

یک پاراگراف رسمی درباره کاربرد هوش مصنوعی در کسب‌وکار
بنویس. از عبارت‌های «در دنیای امروز»، «انقلاب»، «تحول شگرف»
و کلیشه‌های مشابه استفاده نکن.

آزمون نیم‌فاصله

کلمات زیر را در یک متن به‌درستی استفاده کند:

می‌شود
به‌کارگیری
برنامه‌نویسی
داده‌ها
آن‌ها
پیاده‌سازی

آزمون ترکیب فارسی و انگلیسی

در یک پاراگراف فارسی، کاربرد PostgreSQL، Redis و Vector
Database را در Agent Memory توضیح بده. نام فناوری‌ها را
ترجمه نکن.

آزمون ابهام

منظور از «شیر» در جمله «شیر کنار سفره بود» چیست؟
اگر اطلاعات کافی نیست، سؤال تکمیلی بپرس.

آزمون فرهنگ و زبان

تفاوت لحن رسمی نامه اداری با متن دوستانه شبکه اجتماعی را
با دو نمونه کوتاه نشان بده.

آزمون عدم توهم

اگر منبع معتبر و قابل تأییدی برای این ادعا نداری، صریحاً
اعلام کن و منبع نساز.

معیارهای امتیازدهی

برای هر خروجی از صفر تا پنج امتیاز بدهید:

یک مدل ممکن است در نگارش بهترین باشد اما برای برنامه‌نویسی یا قیمت مناسب نباشد. انتخاب باید براساس امتیاز وزنی کاربرد شما انجام شود.

نمونه کد ساده Benchmark با Python

import os
import time

from openai import OpenAI


client = OpenAI(
    api_key=os.environ["DARVAREH_API_KEY"],
    base_url="https://api.darvareh.ir/v1",
)

models = [
    "MODEL_ID_1",
    "MODEL_ID_2",
    "MODEL_ID_3",
]

prompt = """
در سه جمله تفاوت API و SDK را برای یک برنامه‌نویس تازه‌کار
توضیح بده. جمله اول تعریف API، جمله دوم تعریف SDK و جمله سوم
یک مثال عملی باشد. نام‌های فنی انگلیسی حفظ شوند.
"""

for model in models:
    started_at = time.perf_counter()

    response = client.chat.completions.create(
        model=model,
        messages=[
            {
                "role": "system",
                "content": (
                    "پاسخ را به فارسی روان و دقیق ارائه کن."
                ),
            },
            {
                "role": "user",
                "content": prompt,
            },
        ],
        temperature=0,
    )

    elapsed = time.perf_counter() - started_at
    answer = response.choices[0].message.content

    print(f"\nMODEL: {model}")
    print(f"LATENCY: {elapsed:.2f}s")
    print(answer)

شناسه مدل‌ها را از فهرست مدل‌های فعال در درواره انتخاب کنید.

برای نتیجه معتبر:

• Promptها ثابت باشند.
• temperature کنترل شود.
• چند بار آزمون تکرار شود.
• داور انسانی داشته باشید.
• پاسخ‌ها بدون نمایش نام مدل ارزیابی شوند.
• هزینه و Latency ثبت شوند.
• داده واقعی کسب‌وکار استفاده شود.

آیا مدل فارسی اختصاصی بهتر از مدل چندزبانه است؟

الزاماً خیر.

مدل اختصاصی فارسی ممکن است در این موارد بهتر باشد:

• واژگان بومی
• لهجه
• داده‌های محلی
• هزینه اجرای کمتر
• استقرار خصوصی
• کنترل داده
• حوزه تخصصی مشخص

مدل چندزبانه بزرگ ممکن است در این موارد برتری داشته باشد:

• استدلال
• برنامه‌نویسی
• دانش عمومی
• قابلیت چندوجهی
• Tool Calling
• تحلیل فایل
• تولید تصویر
• اکوسیستم توسعه
• کیفیت عمومی

راهکار عملی می‌تواند ترکیبی باشد:

مدل کوچک یا محلی برای کارهای ساده
    ↓
مدل قوی چندزبانه برای مسائل پیچیده
    ↓
RAG فارسی برای دانش اختصاصی
    ↓
Fallback در صورت خطا

چالش‌های زبان فارسی برای مدل‌های هوش مصنوعی

کمبود داده باکیفیت

حجم محتوای باکیفیت فارسی نسبت به انگلیسی کمتر است.

نیم‌فاصله و شکل‌های مختلف نوشتن

مثال:

می‌شود
می شود
میشود

هر سه شکل ممکن است در داده‌ها وجود داشته باشند.

فارسی و عربی

حروف زیر ممکن است با Unicode متفاوت ثبت شوند:

ی / ي
ک / ك

ترکیب راست‌به‌چپ و چپ‌به‌راست

متن‌های فنی شامل موارد زیر هستند:

• کد
• URL
• نام مدل
• فرمول
• عدد
• نام متغیر
• عبارت انگلیسی

زبان رسمی و محاوره‌ای

مدل باید تفاوت این جمله‌ها را بفهمد:

لطفاً درخواست را بررسی فرمایید.
میشه یه نگاه بهش بندازی؟

تقویم و اعداد

تاریخ شمسی، اعداد فارسی، تومان و ریال می‌توانند باعث خطا شوند.

دانش محلی

اطلاعات حقوقی، بانکی، اداری یا فرهنگی ایران ممکن است قدیمی یا نادرست باشند و باید از منبع رسمی بررسی شوند.

آماده‌سازی متن فارسی برای API

برای افزایش کیفیت:

نرمال‌سازی Unicode

• تبدیل ي به ی
• تبدیل ك به ک
• حذف فاصله اضافی
• مدیریت نیم‌فاصله
• یکسان‌سازی اعداد در صورت نیاز

نمونه Python:

import re


def normalize_persian(text: str) -> str:
    replacements = {
        "ي": "ی",
        "ى": "ی",
        "ك": "ک",
        "\u200f": "",
    }

    for source, target in replacements.items():
        text = text.replace(source, target)

    text = re.sub(r"[ \t]+", " ", text)
    text = re.sub(r"\n{3,}", "\n\n", text)

    return text.strip()

نرمال‌سازی نباید محتوای کد، URL یا داده ساختاریافته را خراب کند. آن را فقط روی فیلدهای متن فارسی اجرا کنید.

امنیت و حریم خصوصی

اطلاعات زیر را داخل ابزار عمومی وارد نکنید:

• رمز عبور
• کلید API
• Access Token
• اطلاعات بانکی
• مدارک هویتی
• پرونده پزشکی قابل شناسایی
• قرارداد محرمانه
• کد اختصاصی
• فایل .env
• اطلاعات مشتریان
• مکاتبات خصوصی
• داده سازمانی طبقه‌بندی‌شده

پیش از استفاده سازمانی بررسی کنید:

• داده کجا پردازش می‌شود؟
• چه مدت نگهداری می‌شود؟
• آیا برای آموزش استفاده می‌شود؟
• امکان Opt-out وجود دارد؟
• امکان حذف داده وجود دارد؟
• چه Subprocessorهایی درگیرند؟
• آیا قرارداد پردازش داده ارائه می‌شود؟
• دسترسی اعضای تیم چگونه کنترل می‌شود؟

محدودیت ابزارهای خارجی برای کاربران ایرانی

کاربران ایرانی ممکن است با این مشکلات مواجه شوند:

• محدودیت منطقه
• نیاز به شماره خارجی
• نبود پرداخت ریالی
• محدودیت کارت بین‌المللی
• غیرفعال‌بودن بعضی قابلیت‌ها
• تغییر شرایط سرویس
• ریسک بسته‌شدن حساب
• عدم دسترسی مستقیم به API
• نبود پشتیبانی فارسی

شرایط رسمی ارائه‌دهنده را بررسی کنید. استفاده از سرویس باید مطابق قوانین و شرایط همان پلتفرم باشد.

برای توسعه‌دهندگان و کسب‌وکارها، درواره امکان دسترسی API با پرداخت ریالی و مدیریت متمرکز مصرف را فراهم می‌کند.

تفاوت سایت چت فارسی با API هوش مصنوعی

سایت چت برای کاربر نهایی طراحی شده است:

کاربر
    ↓
رابط چت آماده
    ↓
مدل

API برای اتصال به نرم‌افزار است:

کاربر محصول شما
    ↓
سایت یا اپلیکیشن شما
    ↓
Backend شما
    ↓
API درواره
    ↓
مدل انتخابی

با API می‌توانید:

• چت‌بات فارسی بسازید.
• تولید محتوای فارسی را خودکار کنید.
• اسناد فارسی را تحلیل کنید.
• RAG فارسی بسازید.
• AI Agent ایجاد کنید.
• مدل‌ها را مقایسه کنید.
• براساس کاربرد مدل انتخاب کنید.
• هزینه هر کاربر را ثبت کنید.
• محدودیت و مجوز تعریف کنید.
• Fallback داشته باشید.

اتصال Python به API هوش مصنوعی درواره

import os

from openai import OpenAI


client = OpenAI(
    api_key=os.environ["DARVAREH_API_KEY"],
    base_url="https://api.darvareh.ir/v1",
)

response = client.chat.completions.create(
    model=os.environ["DARVAREH_CHAT_MODEL"],
    messages=[
        {
            "role": "system",
            "content": (
                "شما یک دستیار فارسی‌زبان دقیق هستید. "
                "پاسخ‌ها را روان، حرفه‌ای و بدون ادعای "
                "ساختگی ارائه دهید."
            ),
        },
        {
            "role": "user",
            "content": (
                "تفاوت مدل زبانی و موتور جست‌وجو را "
                "با یک مثال توضیح بده."
            ),
        },
    ],
    temperature=0.2,
)

print(response.choices[0].message.content)

اتصال JavaScript

import OpenAI from "openai";

const client = new OpenAI({
  apiKey: process.env.DARVAREH_API_KEY,
  baseURL: "https://api.darvareh.ir/v1",
});

const response =
  await client.chat.completions.create({
    model: process.env.DARVAREH_CHAT_MODEL!,
    messages: [
      {
        role: "system",
        content:
          "شما یک دستیار فارسی‌زبان دقیق هستید.",
      },
      {
        role: "user",
        content:
          "RAG را برای یک برنامه‌نویس توضیح بده.",
      },
    ],
    temperature: 0.2,
  });

console.log(
  response.choices[0]?.message?.content,
);

کلید API را فقط روی سرور نگه دارید و آن را در مرورگر یا متغیرهای NEXT_PUBLIC_ قرار ندهید.

انتخاب مدل فارسی در Production

در محیط Production یک مدل را فقط براساس شهرت انتخاب نکنید.

معیارها:

• کیفیت فارسی
• دقت
• سرعت
• قیمت
• Context Window
• Structured Outputs
• Tool Calling
• پشتیبانی از تصویر
• Streaming
• Rate Limit
• پایداری
• حریم خصوصی
• قابلیت Fallback

معماری پیشنهادی:

درخواست ساده
    ↓
مدل سریع و اقتصادی

درخواست پیچیده
    ↓
مدل قوی‌تر

تحلیل سند
    ↓
مدل دارای Context مناسب

پرسش مبتنی بر دانش شرکت
    ↓
RAG + مدل فارسی مناسب

پرسش‌های متداول

بهترین هوش مصنوعی فارسی کدام است؟

ChatGPT، Gemini، Claude، Copilot و DeepSeek از گزینه‌های قابل بررسی هستند. بهترین انتخاب به کاربرد، هزینه و کیفیت موردنیاز بستگی دارد.

بهترین هوش مصنوعی فارسی رایگان چیست؟

ChatGPT، Gemini، Copilot، Claude و DeepSeek پلن یا دسترسی رایگان محدود دارند. محدودیت تعداد پیام و قابلیت‌ها متفاوت است.

آیا ChatGPT فارسی است؟

ChatGPT محصول ایرانی نیست، اما از زبان فارسی پشتیبانی می‌کند و Persian در فهرست زبان‌های رسمی آن قرار دارد.

آیا Gemini فارسی را پشتیبانی می‌کند؟

بله، Farsi در فهرست زبان‌های Gemini Web App قرار دارد. پشتیبانی زبان در قابلیت‌های Voice و Live ممکن است متفاوت باشد.

آیا Claude فارسی می‌نویسد؟

بله، Claude می‌تواند فارسی را پردازش و تولید کند؛ هرچند فارسی در حال حاضر جزو زبان‌های رسمی رابط آن ذکر نشده است.

بهترین هوش مصنوعی برای تولید محتوای فارسی چیست؟

ChatGPT، Claude و Gemini گزینه‌های مهمی هستند. نتیجه را از نظر لحن ترجمه‌ای، تکرار، صحت و نیم‌فاصله بررسی کنید.

بهترین هوش مصنوعی فارسی برای دانشجویان چیست؟

NotebookLM برای کار با منابع، ChatGPT برای توضیح مفاهیم، Claude برای متن طولانی، Gemini برای فایل و Perplexity برای تحقیق اولیه کاربرد دارند.

آیا هوش مصنوعی فارسی بدون ثبت‌نام امن است؟

الزاماً خیر. ممکن است IP، Cookie، متن درخواست و فایل‌ها ثبت شوند. پیش از استفاده، اعتبار سایت و Privacy Policy را بررسی کنید.

آیا می‌توان با هوش مصنوعی فارسی مقاله نوشت؟

بله، اما خروجی باید از نظر اطلاعات، منابع، لحن، تکرار و نگارش انسانی بازبینی شود. انتشار مستقیم محتوای خام توصیه نمی‌شود.

API هوش مصنوعی فارسی چیست؟

معمولاً API یک مدل چندزبانه است که درخواست فارسی دریافت و پاسخ فارسی تولید می‌کند. کیفیت آن به مدل، Prompt و Context وابسته است.

چگونه API هوش مصنوعی فارسی دریافت کنیم؟

در درواره ثبت‌نام کنید، کلید API بسازید، مدل مناسب فارسی را انتخاب و درخواست را از طریق آدرس زیر ارسال کنید:

https://api.darvareh.ir/v1

جمع‌بندی

هوش مصنوعی فارسی لزوماً یک مدل ایرانی نیست. ممکن است یک مدل چندزبانه، رابط فارسی یا سرویس داخلی متصل به مدل‌های مختلف باشد.

برای انتخاب ابزار مناسب:

• ChatGPT برای کارهای عمومی و چندوجهی
• Gemini برای اکوسیستم Google، تحقیق و تصویر
• Claude برای نگارش و تحلیل متن طولانی
• Microsoft Copilot برای اکوسیستم Microsoft
• DeepSeek برای مسائل فنی و برنامه‌نویسی
• Perplexity برای تحقیق اولیه
• NotebookLM برای مطالعه منابع
• API درواره برای اتصال مدل‌ها به نرم‌افزار

کیفیت فارسی باید با Benchmark واقعی اندازه‌گیری شود. مدلی که در یک مقاله خوب می‌نویسد، ممکن است در برنامه‌نویسی، استخراج داده یا Tool Calling انتخاب مناسبی نباشد.

همچنین در استفاده حرفه‌ای باید علاوه بر کیفیت زبان، هزینه، سرعت، امنیت، حریم خصوصی، پایداری و امکان تغییر مدل را در نظر گرفت.

استفاده از مدل‌های فارسی با API درواره

درواره سرویس API هوش مصنوعی برای توسعه‌دهندگان و کسب‌وکارها ارائه می‌کند. درواره خود یک رابط چت عمومی جایگزین ChatGPT نیست؛ بلکه زیرساخت اتصال نرم‌افزارها به مدل‌های مختلف هوش مصنوعی است.

با API درواره می‌توانید:

• مدل‌های مختلف را با Prompt فارسی آزمایش کنید.
• بهترین مدل را برای کاربرد خود انتخاب کنید.
• چت‌بات فارسی بسازید.
• تحلیل اسناد فارسی را پیاده‌سازی کنید.
• تولید محتوا را خودکار کنید.
• RAG فارسی بسازید.
• AI Agent توسعه دهید.
• هزینه را به‌صورت ریالی پرداخت کنید.
• مصرف و کلیدهای API را مدیریت کنید.
• معماری Multi-Model و Fallback بسازید.

آدرس پایه:

https://api.darvareh.ir/v1

نمونه Client:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(
    api_key="DARVAREH_API_KEY",
    base_url="https://api.darvareh.ir/v1",
)

شناسه مدل را براساس فهرست مدل‌های فعال، کیفیت زبان فارسی، هزینه و قابلیت‌های موردنیاز انتخاب کنید.

مقالات مرتبط

• بهترین هوش مصنوعی رایگان برای متن، عکس و ویدئو
• API هوش مصنوعی چیست؟
• چگونه API هوش مصنوعی دریافت کنیم؟
• آموزش ساخت چت‌بات فارسی
• آموزش ساخت RAG فارسی با PostgreSQL و pgvector
• آموزش ارزیابی مدل‌های هوش مصنوعی با Evals